اين مطلب جسم بودن و مادى بودن قرآن است و چنين تصور مىشود كه گويا قرآن به صورت اوراق نوشته شده‌اى بوده كه مثلا فرشته‌اى مانند كبوتران نامه‌رسان آن را از آسمان به زمين فرود آورده و به پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم تسليم كرده است ! چنين تصورى درباره قرآن باطل و نادرست است . همچنين لازمه آن جسم بودن و مكان داشتن خداوند است كه گويا در عرش يا جائى از آسمان نشسته و قرآن را بر زمين فروفرستاده است ! تعالى اللّه عن ذلك . بايد بگوئيم كه منظور از نزول قرآن يك نزول معنوى و روحانى است و حقيقت قرآن‌كه در صقع ذات الهى بوده به نوعى تنزل يافته و به صورتى درآمده كه براى پيامبر كه از جنس بشر است و وجودى مادى و جسمانى دارد ، قابل درك و دريافت شده است . و به عبارت ديگر نزول قرآن عبارت است از افاضه‌اى كه از طرف خداوند متعال به پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم شده و پيامبر شايستگى همسو شدن با عوالم غيبى را پيدا كرده و حقائق الهى از طريق وحى بر جان و دل پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم نشسته است . نزول دفعى و نزول تدريجى قرآن شك نيست كه قرآن كريم در طول بيست و سه سال و يا بيست سال در طول رسالت پيامبر گرامى اسلام صلى اللّه عليه و آله و سلم به تدريج و برحسب اقتضاى مناسبتها و نيازها نازل شده است اما از ظواهر بعضى از آيات قرآنى و همچنين از رواياتى كه از طريق عامه و خاصه وارد شده چنين استفاده مىشود كه قرآن علاوه بر نزول تدريجى ، نزول ديگرى هم داشته كه به صورت دفعى و يكپارچه بوده است آيا واقعا قرآن دوبار نازل شده و يا بايد ظواهر آيات و نصّ رواياتى را كه مشعر بر اين معناست ، تأويل كرد ؟ در اين مسأله اقوال مختلفى وجود دارد كه ما نخست آن اقوال را با ذكر دلائلى كه اقامه كرده‌اند ، نقل مىكنيم و در آخر نظر خود را ذكر خواهيم كرد . قول اول - قرآن كريم دوبار نازل شده است يك بار به صورت دفعى و يكپارچه از جانب خداوند به « بيت المعمور » و يا « بيت العزة » كه در آسمان چهارم است ، نازل شده و يك بار هم به صورت تدريجى و نجومى در طول سالهاى رسالت نزول يافته است طبق